GÜLNAR’da SÖVME’nin ANLAMLARI

GÜLNAR’da SÖVME’nin ANLAMLARI

---

GÜLNAR'da SÖVGÜ İFADELERİNİN ANLAMLARI-1

Ben, Mersin’in GÜLNAR İLÇESİ, Çukurasma Köyü, Anay Mahallesi’nde doğdum. Hem Mersin’e, hem Gülnar’a, hem de köyüme ve mahalleme derinden bağlıyım. Hele Mersinli, Gülnarlı ve Çukurasmalı hemşerilerim benim için candır, canandır. Onlar için ne yapsam, ne yapılsa yeridir. Yıllardır, Gülnar Türkçesi hakkında araştırma yapıyorum, hemşerilerimden ve ailemden duyduğum kelimeleri, deyimleri, atasözlerini, övgüleri, duaları ve elbette sövgü ifadelerini kaydediyorum, yazıyorum. Bu makalede, daha önce tuttuğum notlardan hareketle, sövgü ifadelerinin anlamlarına dair bir denemede bulunmak istiyorum.

Tamamı için geçerli olmasa da, pek çok GÜLNARLI, SÖVMEYİ BİLİR; en azından SÖVGÜ İFADELERİNİ DUYDUKLARI ZAMAN ne denilmek istenildiğini anlayıp ona göre konuşurlar ve davranırlar. Bu bakımdan benim gibi Gülnarlı bir kişiyle konuşurken, konuşmasını dinlerken veya yazdıklarını okurken, SÖVME'yi bilmeniz veya en azından SÖVME'yi anlayacak kadar kültür sahibi olmanız gerekir. Eğer böyle bir birikimizin yoksa çoğu zaman sözleri anlayamazsınız; anlayamamak ise, size büyük zarar verir. Öyleyse bu konuda kendinizi yetiştirmek için hemen paçaları sıvayıp sövmeye veya sövgü ifadelerinin dilini çözmek için uzman birinden ders almaya başlayınız. Tabi hem sövmek, hem de bir sövgü uzmanından ders almak zaman ister. Siz bilirsiniz, ya zaman ayıracaksınız, ya da böyle büyük bir birikimden mahrum kalacaksınız. Tercih sizindir.

Diyelim ki GÜLNARLI BİR KİŞİYLE konuşmaya, konuşmasını anlamaya veya yazılarındaki hikmetleri öğrenmeye karar verdiniz. Unutmayınız bu işler kolay değildir, emek ister, zaman ister, akıl ister, zeka ister, kavrayış ister. Bütün bunlara ilaveten bazı örnekler üzerinde tatbikat yapmak da gerekir. Ayrıca, GÜLNAR'da kullanılan sövgü ifadelerinin yaygın olanları üzerinde ve onları anlama hususunda uzun süreli tatbikat yapmanız icap eder. Bütün bunların zorluğunu biliyorum; bu yüzden sövgü ifadelerinin bazı anlamları hakkında sizleri bilgilendirerek ilminizi ve irfanınızı geliştirmenize yardımcı olmak istiyorum. İişte size bazı sövgü ifadelerinin anlamları ve bağlamları:

Aşağıya yazdığım, BAZI sövgü ifadelerinin BAZI anlamları ve kullanıldıkları BAZI bağlamlar size konunun önemi hakkında bir miktar bilgi verecektir sanırım

(SÖVGÜ İFADELERİNİ OLDUĞU GİBİ BURAYA YAZAMIYORUM, bundan dolayı özür dilerim):

a-Bazı sövgü ifadeleri, DUA ETMEK için kullanılır;

b-Bazı sövgü ifadeleri, muhataba HAKARET ETMEK için kullanılır;

c-Bazı sövgü ifadeleri, TEHDİT ETMEK için kullanılır;

d-Bazı sövgü ifadeleri, sövenin NİYETİNİ GİZLEMEK İÇİN kullanılır;

e-Bazı sövgü ifadeleri, ARA TAKSİMİ KABİLİNDEN İKİ CÜMLEYİ veya İKİ KONUYU BİRİRİNE BAĞLAMAK İÇİN KULLANILIR;

f-Bazı sövgü ifadeleri, 've', 'veya', de', 'dahi' anlamında kullanılır;

g-Bazı sövgü ifadeleri, MUHATABA İLTİFAT ETMEK İÇİN kullanılır;

h-Bazı sövgü ifadeleri, muhatabın belirli bir özelliğini ÖVMEK veya DİLE GETİRMEK için kullanılır;

ı-Bazı sövgü ifadeleri, HAYRET ifade eder;

j-Bazı sövgü ifadeleri, BİR DÜŞÜNCE veya BİLGİYE KARŞI ÇIKMAK ya da ONA KATILINMADIĞINI BELİRTMEK için kullanılır;

k-Bazı sövgü ifadeleri, 'HAL HATIR SORMAK' ya da 'NASILSIN?' demek için kullanılır;

l-Bazı sövgü ifadeleri, 'Nasılsın?' sorusuna karşılık, 'İYİYİM', 'YUVARLANIP GİDİYORUZ' gibi cevaplar yerine kullanılır;

m-Bazı sövgü ifadeleri, EĞİTİM ÖĞRETİM AMACIYLA kullanılır;

n-Bazı sövgü ifadeleri, DÜŞMANLIĞI ifade eder;

o-Bazı sövgü ifadeleri, DOSTLUĞU ya da SEVGİ'yi, hatta AŞK'ı ifade eder;

ö-Bazı sövgü ifadeleri, ÖZ ELEŞTİRİ için kullanılır;

p-Bazı sövgü ifadeleri, İYİ NİYET İFADESİ olarak kullanılır;

r-Bazı sövgü ifadeleri, ŞEFKAT ifade eder;

s-Bazı sövgü ifadeleri, sövenin KORKU'sunu ifade eder;

t-Bazı sövgü ifadeleri, uzun bir sohbete GİRİŞ CÜMLESİ olarak kullanılır;

u-Bazı sövgü ifadeleri, uzun bir sohbetin BİTİŞ CÜMLESİ olarak kullanılır;

ü-Bazı sövgü ifadeleri, sövenin bir fiil, kişi veya olay ile İFTİHAR ETTTİĞİNİ gösterir;

v-Bazı sövgü ifadeleri, ELEŞTİRİ AMACI ile kullanılır;

y-Bazı sövgü ifadeleri, KISKANÇLIK ifade eder;

z-Bazı sövgü ifadeleri, YAKINLIK ve AKRABALIK ifade eder.

---

Harun Anay/01.09.2014

harunanay.blogspot.com

facebook.com/HarunAnay

twitter.com/HarunAnay